Owijarki palet to urządzenia stosowane w przemyśle i magazynach do zabezpieczania ładunków folią stretch. Automatyczne owijarki znacząco zwiększają efektywność pakowania i transportu palet. Dzięki precyzyjnemu dozowaniu folii zapewniają stabilizację ładunku, co minimalizuje ryzyko przesunięcia się i uszkodzeń podczas transportu. Ponadto owijanie folią stretch chroni towar przed wilgocią, kurzem czy uszkodzeniami mechanicznymi, istotnie poprawiając bezpieczeństwo przesyłki. Wybór odpowiedniego typu owijarki (automatyczna, półautomatyczna, samobieżna) zależy od specyfiki produkcji, wolumenu pakowanych palet i warunków pracy.
Typy owijarek do palet
Automatyczne owijarki paletowe
Automatyczne owijarki do palet (często montowane na końcu linii produkcyjnej) umożliwiają pełną automatyzację procesu pakowania palet. Przykładem jest np. system Atlanta Omega, osiągający nawet około 110 palet na godzinę przy odpowiednich rozmiarach ładunku. Maszyny te są wpięte w linię transportową i uruchamiają się dzięki czujnikom. Wyposażenie w podwójne czy potrójne głowice filmowe (np. model Revolution Double) pozwala dodatkowo zwiększyć wydajność o kilkadziesiąt procent. Dzięki temu nawet duże serie palet są owijane bardzo szybko – w praktyce automatyczne owijarki pozwalają obsłużyć dużą liczbę palet w krótkim czasie.
Półautomatyczne owijarki stołowe (talerzowe)
Półautomatyczna owijarka stołowa (talerzowa) to klasyczne rozwiązanie, w którym paleta umieszczana jest na obrotowym stole, a operator uruchamia cykl owijania. Taki stół może mieć średnicę od ok. 1,5 m do 2,4 m (np. standardowy stół 1,8 m w modelu Noxon Freesby MAX X4). Standardowy stół unosi do 2–2,5 t obciążenia, a paleta wjeżdża zwykle na poziomie podłogi dzięki wycięciom typu T lub H (bezpośredni wjazd wózkiem widłowym). Maszt owijarki ma standardowo wysokość ok. 2,2 m (opcja do 2,8–3,1 m), co pozwala owinąć nawet wysokie palety. Fotokomórka automatycznie wykrywa końcową wysokość ładunku i umożliwia precyzyjne zakończenie owijania. Głowice o stałym lub regulowanym rozciągu folii (pre-stretch do 300–400%) zwiększają oszczędność materiału – np. w modelu Noxon Freesby X4 głowica 312 pozwala zaoszczędzić ok. 40% folii w porównaniu z owijaniem ręcznym. Podsumowując, owijarki stołowe są proste w obsłudze (wystarczy wjechać paletę na stół) i wystarczają dla wielu standardowych ładunków, szczególnie gdy wolumen pakowanych palet jest umiarkowany.
Półautomatyczne owijarki ramieniowe
W owijarkach ramieniowych obraca się ramię urządzenia wokół nieruchomej palety. Dzięki temu mogą owinąć również towary ultra lekkie, niestabilne lub duże gabarytowo – są idealne, gdy ładunek ma nietypowy kształt lub wystające elementy. Zaawansowanym modelem jest np. EvoPac Kepler – półautomatyczna owijarka ramieniowa, która według producenta jest jednym z najbardziej zaawansowanych urządzeń tego typu na rynku. Potrafi owijać towary o średnicy do 2,9 m i wysokości do 3,5 m, bez ograniczeń wagowych. Ramiona takich maszyn osiągają prędkość obrotową ok. 7–12 obr/min, co przekłada się na wydajność rzędu do 30 palet na godzinę. Kluczową zaletą jest możliwość bezpiecznego owijania bardzo lekkich lub niestabilnych ładunków, które na obrotowym stole mogłyby się przewrócić. Wadą ramieniowej konstrukcji jest większe zajęcie przestrzeni (ruch ramienia poza obrys palety), jednak dla trudnych ładunków ten typ owijarki zapewnia wyższą niezawodność. Głowice pre-stretch (np. dwumotorowa głowica APS) pozwalają ustawić rozciąg folii nawet do 600%, co daje bardzo wysokie oszczędności folii przy dużych nakładach pracy.
Samojezdne (mobilne) owijarki do palet
Owijarki samobieżne to przenośne „roboty” na baterie (potocznie zwane „krabami”), które same przemieszczają się wokół palety z nawiniętą folią. Są szczególnie przydatne tam, gdzie standardowa owijarka talerzowa nie daje rady – np. do bardzo ciężkich, niestabilnych lub zindywidualizowanych ładunków. Przykładem jest SIAT BeeWrap+ – maszyna gwarantująca bezawaryjną eksploatację i unikanie przestojów w pracy. Owijarki samobieżne dobiera się głównie według rodzaju głowicy foliowej, typu panelu sterującego (liczba programów) oraz pojemności baterii. Standardowe baterie kwasowe pozwalają owinąć do ~300 palet przy wysokości 1,5 m. Głowica LP (stały stretch 240%) w BeeWrap+ umożliwia wysoką oszczędność folii, podczas gdy tryby elektromagnetyczne czy mechaniczne są stosowane przy niskich wolumenach. Urządzenia mobilne oferują pełną paletę cykli owijania (od dołu-góra, góra-dół, kaptur foliowy itp.) i regulacje (prędkości obrotu, wzmocnienia etc.) na panelu sterującym. Dzięki elastyczności samobieżny robot może bez trudu zabezpieczyć nawet paletę o nieregularnym kształcie czy bardzo długim pobycie w magazynie.
Korzyści ze stosowania owijarek do palet
- Stabilność ładunku i bezpieczeństwo – owijarka równomiernie napina folię, co zabezpiecza towar przed przesunięciem i uszkodzeniem podczas transportu.
- Oszczędność folii – precyzyjne sterowanie głowicą foliową pozwala zoptymalizować jej zużycie. Automatyczne głowice pre-stretch redukują zużycie materiału o dziesiątki procent (np. ok. 40–60% oszczędności na paletę).
- Szybkość i wydajność – zastąpienie ręcznego owijania pracą maszyny przyspiesza proces pakowania. Nowoczesne owijarki pozwalają owinąć dziesiątki palet na godzinę. To skraca czas pracy działu pakowania i wspiera sprawne funkcjonowanie łańcucha dostaw.
- Elastyczność i uniwersalność – dostosowanie parametrów owijania (szybkość obrotu, ilość warstw, wzmocnienia dołu/góry palety) umożliwia bezpieczne owijanie różnych typów towarów. Urządzenia można łatwo skonfigurować pod różne rozmiary palet i kształty ładunków.
- Redukcja kosztów pracy – automatyzacja owijania zmniejsza nakład siły roboczej. Operator obsługuje maszynę jednym przyciskiem i może zająć się innymi zadaniami. Inwestycja w owijarkę szybko się zwraca przez obniżenie kosztów robocizny i materiałów.
- Ochrona ładunku – szczelne owinięcie folią zapewnia ochronę przed wilgocią, kurzem i zabrudzeniami, co jest ważne zwłaszcza przy wrażliwych produktach. Owijarka zabezpiecza towary także w warunkach ekstremalnych (np. w chłodniach).
Jak wybrać odpowiedni model
Właściwy wybór owijarki zaczynamy od analizy potrzeb zakładu. Należy ocenić m.in. typowe wymiary i wagę palet (w tym, czy ładunki są lekkie <40–50 kg lub niestabilne – takie wymagają często owijarki ramieniowej lub samobieżnej), przewidywaną liczbę palet dziennie oraz sposób ich dostarczania (ręcznie paleciakiem czy linią automatyczną). Kolejnym krokiem jest ustalenie środowiska pracy – w chłodniach lub miejscach o dużej wilgotności potrzebna będzie konstrukcja przystosowana do niskich temperatur (np. Noxon Freezer do –30°C).
Ważnym kryterium jest też szybkość i stopień automatyzacji: dla małych wolumenów i ograniczonego budżetu wystarczą owijarki półautomatyczne stołowe, przy kilkuset paletach na zmianę warto rozważyć owijarkę ramieniową lub samobieżną, a przy pracy liniowej – w pełni automatyczną integrację. Należy dobrać maszynę pod maksymalną wysokość i rozmiar ładunku (sprawdzić maks. wysokość masztu i średnicę talerza) oraz parametry głowicy foliowej (rozciąg folii, prędkość podawania). Wreszcie warto uwzględnić wygodę obsługi: liczba i zakres programów, rodzaj sterowania (panel dotykowy lub przyciski) i dostępność serwisu producenta. Wybierając owijarkę, dobrze jest także skonsultować się ze specjalistą i zwrócić uwagę na koszty eksploatacji – w tym zużycie folii, energii i obsługi serwisowej.
